Naslagwerk Natura 2000

In dit naslagwerk zijn alle relevante notities, handleidingen, etc. die de Regiegroep Natura 2000 in de periode 2006 t/m 2011 heeft vastgesteld gebundeld. De stukken zijn in 2010 door het Steunpunt Natura 2000 bijgewerkt en up to date gemaakt. In dit naslagwerk zijn de stukken op een logische manier geordend, zijn herhalingen verwijderd en is de terminologie zo veel mogelijk eenduidig gemaakt. Er zijn geen nieuwe onderwerpen of inzichten aan de bestaande notities toegevoegd.

Het ‘Naslagwerk Natura 2000’ is een product van het Steunpunt Natura 2000. Dit Steunpunt, dat valt onder het Regiebureau Natura 2000, is in december 2006 opgericht door de ministeries van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Verkeer & Waterstaat, Defensie en het Interprovinciaal Overleg (namens de 12 provincies). Het naslagwerk is primair bedoeld om de Natura 2000-partners – de huidige ministeries van EZ en I&M, het ministerie van Defensie en de provincies – optimaal te laten profiteren van elkaars kennis, informatie en ervaringen. De secundaire doelgroep zijn de belangenorganisaties en adviesbureaus die werken voor de Natura 2000-partners.

De afgelopen jaren heeft het Steunpunt Natura 2000 een hele reeks producten opgesteld, met als doel om beheerplanopstellers en vergunningverleners meer duidelijkheid te geven over wettelijke begrippen en te volgen procedures. De adviezen van het Steunpunt geven oplossingsrichtingen aan, maar hebben geen juridische status. In 2010 heeft het Steunpunt besloten om de aanwezige Steunpunt producten te bundelen tot één handzaam document, aangepast aan de diverse wetswijzigingen die de afgelopen jaren zijn opgetreden en aangepast aan het voortschrijdend inzicht en praktijkervaringen. Bij het bundelen van de documenten is eventuele overlap verwijderd. Onderhavig Naslagwerk Natura 2000 is het eindresultaat. Het naslagwerk richt zich met name op betrokkenen bij de Natura 2000-beheerplanprocessen en betrokkenen bij de Natuurbeschermingswetvergunningverlening.

Opbouw naslagwerk

In deel 1 van dit naslagwerk wordt een korte introductie gegeven op het juridische kader van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn en de Nederlandse implementatie van deze richtlijnen in de Natuurbeschermingswet 1998.

In deel 2 wordt uitgebreid ingegaan op het beschermingsregime van de Natuurbeschermingswet 1998. Tevens wordt nader ingegaan op enkele wettelijke begrippen die een belangrijke rol spelen bij Natura 2000-beheerplannen en de vergunningverlening, zoals de definities van bestaand gebruik, projecten, handelingen etc. Eveneens wordt uitleg gegeven over de habitattoets, die voorgeschreven wordt door de Vogel- en Habitatrichtlijn en ook vereist is vanuit de Natuurbeschermingswet 1998. Zowel bestaand gebruik, nieuw gebruik en plannen moeten getoetst worden. Begrippen als ‘cumulatie’, ‘significantie’ en ‘externe werking’, die een belangrijke rol spelen bij deze toetsing, komen in deel 2 ook uitgebreid aan bod.

Deel 3 gaat nader in op de beheerplannen die voor ieder Natura 2000-gebied worden opgesteld; welke functie hebben de beheerplannen, wie zijn de betrokkenen bij het beheerplanproces en welke eisen worden er aan het beheerplan(proces) gesteld? Daarnaast wordt in dit deel van het naslagwerk uitgebreid ingegaan op de (juridische) status van het beheerplan.

De wegwijzer in deel 4 van dit naslagwerk beoogt betrokkenen meer wegwijs te maken in het web van Natura 2000-websites, artikelen en documenten met relevante informatie voor beheerplanopstellers en vergunningverleners.

Navigatiemenu naslagwerk

Deel 1 – Inleiding

1.1 Achtergrond
1.2 Rechtsgevolgen Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn
1.3 Implementatie in nationale wet- en regelgeving
1.3.1 Natuurbeschermingswet 1998
1.3.2 Aanwijzing van Nederlandse gebieden
1.3.3 Doelensystematiek
1.3.4 Instrumenten voor het bereiken van de doelen: beheerplan en vergunningverlening

Deel 2 – Toetsing

2.1 Beschermingsregime en voorzorgsbeginsel
2.2 Reikwijdte beschermingsregime
2.3 Plannen, projecten, handelingen, activiteiten en bestaand gebruik
2.3.1 Bestaand gebruik
2.3.2 Feitelijk gebruik versus vergund gebruik
2.3.3 Autonome ontwikkeling
2.4 Bevoegd gezag vergunningverlening
2.5 Habitattoets
2.5.1 Voortoets/Oriëntatiefase
2.5.2 De verslechteringstoets
2.5.3 De passende beoordeling en ADC-toets
2.5.4 Prioritaire soorten of habitats
2.5.5 Relatie passende beoordeling en milieueffectrapportage
2.6 Effectenanalyse
2.7 Significantie
2.8 Cumulatie
2.9 Externe werking
2.10 Verrekenen van effecten

Deel 3 - Beheerplan

3.1 Doel en functies van het beheerplan
3.1.1  Doel van het beheerplan
3.1.2 Functies van het beheerplan
3.2 Wie stelt het Natura 2000-beheerplan op en vast
3.2.1 Rol van het bevoegde gezag
3.2.2 Voortouwnemer
3.2.3 De juridische aspecten van beheerplannen
3.3 Hoe stel je het beheerplan op en wat staat er in
3.3.1 Plan van Aanpak
3.3.2  Kader voor het beheerplan: het Programma van Eisen
3.3.3 Omgaan met (ecologische) onzekerheden
3.4 Checklist beheerplannen
3.5 Juridische status, doorwerking en houdbaarheid beheerplannen
3.6 Calamiteiten
3.7 Omgang met evenementen
3.8 Afwegingskader sociaal economische aspecten
3.9 Stikstof
3.10 Strategie Water en Natura 2000
3.11 Handhaving en toezicht

Deel 4 – Wegwijzer naar andere bronnen

4.1 Achtergronden van Natura 2000 in Nederland
4.2 Termen om doelen aan te duiden
4.3 Inhoudelijke documenten
4.4 Internet
4.5 Communicatiemiddelen
4.6 Documenten - links